Friday, March 27, 2015

కృష్ణలీలలు

10.1-301-వచనము
మఱియు నా కుమారుండు దినదినంబునకు సంచార సంభాషణ దక్షుండై.
10.1-302-ఉత్పలమాల
ప్పుడు చేయకుండు మని జంకె యొనర్చిన నల్గిపోవఁగా
ప్పుడు బార చాఁచి తన ర్మిలి విందులు వచ్చి రంచు న
వ్వొప్పఁగఁ జీరు తల్లి దెస కొత్తిలి కృష్ణుఁడు రంతు జేయుచు
న్నెప్పటియట్ల చన్గుడుచు నింపొలయన్ మొలగంట మ్రోయఁగన్.
          ఆ కృష్ణ బాలకుడు రోజురోజు నడవటం, మాట్లాడటం వంటి కొత్త విద్యలు  చక్కగా నేర్చుకున్నాడు.
          తల్లి యశోద అల్లరి చేయవద్దని బెదిరిస్తే, కొంటె కృష్ణుడు కోపగించి దూరంగా వెళ్ళిపోతాడు. అది చూసి నా కన్నతండ్రి! రా ప్రియ చెలికాళ్ళు వచ్చారు అంటు చేతులు చాపి పిలవగానే పరిగెత్తుకుంటు తల్లి దగ్గరకు వచ్చి అల్లరి చేస్తూ ఎప్పటిలాగా చనుబాలు త్రాగుతాడు. అలా అల్లరి చేస్తూ పరుగెడుతుంటే, మొలతాడుకు కట్టిన చిరుగంట ఘల్లుఘల్లున మ్రోగుతుంది. ఆ అల్లరి ఎంతో అందంగా ఉంటుంది.  
10.1-301-vachanamu
maRriyu naa kumaaruMDu dinadinaMbunaku saMchaara saMbhaaShaNa dakShuMDai.
10.1-302-utpalamaala
chappuDu chEyakuMDu mani jaMke yonarchina nalgipOvaM~gaa
nappuDu baara chaaM~chi tana yarmili viMdulu vachchi raMchu na
vvoppaM~gaM~ jeeru talli desa kottili kRiShNuM~Du raMtu jEyuchu
nneppaTiyaTla changuDuchu niMpolayan molagaMTa mrOyaM~gan.
          మఱియున్ = ఇంకను; కుమారుండు = పిల్లవాడు; దినదినంబున్ = రోజురోజు; కున్ = కి; సంచార = విహరించుటలు; సంభాషణ = మాట్లాడుట; దక్షుండు = వచ్చినవాడు; = అయ్యి.
          చప్పుడు = అల్లరి శబ్దములు; చేయక = చేయకుండా; ఉండుము = ఉండు; అని = అని; జంకె = బెదిరించుట; ఒనర్చినన్ = చేసినచో; అల్గి = అలిగి; పోవగాన్ = వెళ్ళిపోయి; అప్పుడు = అప్పటి కప్పుడే; బారచాచి = చేతులు నిడుపుగా చాపి; తన = అతని యొక్క; అర్మిలి = ప్రియ; విందులు = చెలికాళ్ళు; వచ్చిరి = వచ్చారు; అంచున్ = అనుచు; నవ్వొప్పగన్ = నవ్వొచ్చేటట్లుగ; చీరు = పిలుచు; తల్లి = తల్లి; దెసన్ = వైపున; కున్ = కు; ఒత్తిలి = గట్టిగా; కృష్ణుడు = కృష్ణుడు; రంతు జేయుచున్ = ఏడుస్తూ; ఎప్పటియట్ల = ఎప్పటిలాగనే; చన్నున్ = చనుబాలు; కుడుచున్ = తాగును; నింపు = చక్కదనము; ఒలయన్ = ఒలకబోస్తూ; మొలగంట = మొలకు కట్టిన చిరుగంట; మ్రోయగన్ = శబ్దము చేయగా.

: : చదువుకుందాం భాగవతం; బాగుపడదాం; మనం అందరం : :

Thursday, March 26, 2015

కృష్ణలీలలు

10.1-300-కంద పద్యము
యీడు గోపబాలురు
నుఁ గొలువఁగ రాముఁ గూడి నువు గలుగుచుం
ను గమనంబులఁ గృష్ణుఁడు
నుమధ్యలు మెచ్చ నీల నురుచి మెఱసెన్.
         బాలకృష్ణుడు అన్న బలరామునితో చిన్నచిన్న అడుగులు వేస్తూ ఆడుకుంటు ఉంటే, తన యీడు గల గొల్లపిల్లవాళ్ళు అతని చుట్టూ చేరి ఆడుకునేవారు. అతడే తమ నాయకుడు అన్నట్లు భక్తితో ప్రేమతో ప్రవర్తించేవారు. చల్లని వర్తనలు చూసి మందలోని మగువలు చూసి మెచ్చుకునే అతని నీల దేహకాంతి మెరుస్తున్నది.
10.1-300-kaMda padyamu
tana yeeDu gOpabaaluru
tanuM~ goluvaM~ga raamuM~ gooDi tanuvu galuguchuM
danu gamanaMbulaM~ gRiShNuM~Du
tanumadhyalu mechcha neela tanuruchi meRrasen.
          తన = తన; ఈడు = వయసు; గోప = యాదవ; బాలురు = పిల్లలు; తనున్ = అతనిని; కొలువగన్ = సేవించుచుండగా; రామున్ = బలరాముని; కూడి = తోకలిసి; తనువున్ = మంచి దేహము; కలుగుచున్ = ఉండి; తను = చిన్న; గమనంబులన్ = నడకలతో; కృష్ణుడు = కృష్ణుడు; తనుమధ్యలు = పడతులు {తనుమధ్యలు - సన్నని నడుము కలవారు, స్త్రీలు}; మెచ్చన్ = మెచ్చుకొనునట్లుగా; నీల = నల్లని; తను = శరీరపు; రుచిన్ = రంగుతో; మెఱసెన్ = చక్కగ నుండెను.

: : చదువుకుందాం భాగవతం; బాగుపడదాం; మనం అందరం : :

Wednesday, March 25, 2015

కృష్ణలీలలు

10.1-299-వచనము
ఆ సమయంబున బాలకుల తల్లులు గోఱ గోరు కొమ్ములు గల జంతువులవలన నేమఱక, జలదహనకంటకాదుల యెడ మోసపోక, బాలసంరక్షణంబు చేయుచు నుల్లంబుల మొల్లంబు లైన ప్రేమంబు లభిరామంబులుగా విహరించుచుండి రంత.
          బలరామకృష్ణులు శైశవలీలలు ప్రదర్శిస్తున్న సమయంలో, వారి తల్లులు రోహిణి, యశోదలు చక్కని జాగ్రత్తలతో ఆ బాలురను పెంచుతు వచ్చారు. గోళ్ళు, కోరలు, కొమ్ములు ఉన్న జంతువులనుండి; నీళ్ళు, నిప్పు, ముళ్ళు మొదలైన వానినుండి ప్రమాదాలు జరగకుండ జాగ్రత్త పడ్డారు. హృదయాలలో బాలకుల యెడ ప్రేమానురాగాలు ఉప్పొంగుతు ఉండగా ఆనందంగా కాలం గడుపుతున్నారు.
10.1-299-vachanamu
aa samayaMbuna baalakula tallulu gORra gOru kommulu gala jaMtuvulavalana nEmaRraka, jaladahanakaMTakaadula yeDa mOsapOka, baalasaMrakShaNaMbu chEyuchu nullaMbula mollaMbu laina prEmaMbu labhiraamaMbulugaa vihariMchuchuMDi raMta.
          = ; సమయంబునన్ = సమయమునందు; బాలకుల = పిల్లల; తల్లులు = తల్లులు; కోఱన్ = కోరలుగల; గోరు = గోర్లుగల; కొమ్ములుగల = కొమ్ములుగల; జంతువుల = ప్రాణుల; వలనన్ = నుండి; ఏమఱక = ప్రమత్తులు కాకుండ; జల = నీరు; దహన = అగ్ని; కంటక = ముల్లు; ఆదులన్ = మున్నగువాని; ఎడన్ = అందుకొని; మోసపోక = ఏమరకుండ; బాల = పిల్లల; సంరక్షణంబు = పోషణ; చేయుచున్ = చేస్తూ; ఉల్లంబుల = హృదయములలో; మొల్లంబులు = అధికములు; ఐన = అయిన; ప్రేమంబులన్ = అభిమానములతో; అభిరామంబులుగా = మనోజ్ఞముగా; విహరించుచుండిరి = క్రీడించుచుండిరి; అంతన్ = అప్పుడు.
: : చదువుకుందాం భాగవతం; బాగుపడదాం; మనం అందరం : :

Tuesday, March 24, 2015

కృష్ణలీలలు

10.1-298-కంద పద్యము
పాపల విహరణములు
తీపులు పుట్టింప మరిగి తేఁకువ లే కా
గోపాల సతులు మక్కువ
నే నులును మఱచి యుండి రీక్షణపరలై.
         బలభద్ర కృష్ణుల బాల్యక్రీడలు ఆ మందలోని గోపికలకు మధుర మధురంగా కనిపిస్తున్నాయి. వారు ఆ మాధుర్యాన్ని మరిగి అన్ని పనులు మరచిపోయి, అదురు బెదురు లేకుండా ఆ క్రీడలనే మక్కువతో వీక్షిస్తు ఉండిపోయారు.
10.1-298-kaMda padyamu
aa paapala viharaNamulu
teepulu puTTiMpa marigi tEM~kuva lE kaa
gOpaala satulu makkuva
nE panulunu maRrachi yuMDi reekShaNaparalai.
          = ; పాపల = శిశువుల; విహరణములున్ = క్రీడలు; తీపులు = ఆసక్తిని; పుట్టింపన్ = కలిగిస్తుండగ; మరిగి = ఆసక్తి పెరిగి; తేకువ = భయము; లేక = లేకుండగ; = ; గోపాల = యాదవ; సతులున్ = స్త్రీలు; మక్కువన్ = ప్రీతివలన; = ఏ యొక్క; పనులును = కార్యక్రమములను; మఱచి = మరిచిపోయి; ఉండిరి = ఉండిపోయారు; ఈక్షణ = చూచుట యందు; పరలు = లగ్నమైనవారు; = అయ్యి.
: : చదువుకుందాం భాగవతం; బాగుపడదాం; మనం అందరం : :