Thursday, October 23, 2014

తెలుగుభాగవత తేనెసోనలు – 10.1-1713-సీ. - పల్లవ వైభవాస్పదములు

10.1-1713-సీ.
ల్లవ వైభవాస్పదములు పదములు;
 నకరంభాతిరస్కారు లూరు;
రుణప్రభామనోరములు గరములు;
 కంబుసౌందర్యమంళము గళము;
హిత భావాభావధ్యంబు మధ్యంబు;
 క్షురుత్సవదాయి న్నుదోయి;
రిహసితార్ధేందు టలంబు నిటలంబు;
 జితమత్త మధుకరశ్రేణి వేణి;
ఆ.
భావజాశుగముల ప్రాపులు చూపులు;
కుసుమశరుని వింటి కొమలు బొమలు;
చిత్తతోషణములు చెలువభాషణములు;
లజనయన ముఖము చంద్రసఖము.
          ఆమె చరణములు చిగురుటాకుల చెలువాన్ని మించుతాయి. తొడలు పసిడి అరటిబోదెల అందాన్ని తోసిపుచ్చుతాయి. అరచేతులు బాల అరుణుని ప్రభవలె మనోహరాలు. కంఠం శంఖం వలె కడు రమణీయ మైనది. నడుము ఉందా లేదా అన్నంత సన్ననిది. స్తన ద్వయం కళ్ళకి పండగ చేస్తుంది. నెన్నుదురు నెలవంక చక్కదనాన్ని గేలిచేస్తుంది. బారైన జడ గండుతుమ్మెదల బారును జయిస్తుంది. చూపులు పూల బాణాలు వేసే మన్మథుని తూపులు. కనుబొమలు మదనుని వింటికొనలు. మాటలు మనస్సుకి సంతోష కలిగించేవి. కలువ కళ్ళ చిన్నదాని వదనం చంద్రబింబంలా కమ్మనిది.
          రుక్మిణి అగ్నిద్యోతనుడు అనే విప్రుని దూతగా పంపించింది. ఆయన శ్రీకృష్ణునికి సందేశం విన్నవిస్తూ రుక్మణీదేవిని ఇలా వర్ణించాడు.
10.1-1713-see.
pallava vaibhavaaspadamulu padamulu;
 kanakaraMbhaatiraskaaru looru;
laruNaprabhaamanOharamulu garamulu;
 kaMbusauMdaryamaMgaLamu gaLamu;
mahita bhaavaabhaavamadhyaMbu madhyaMbu;
 chakshurutsavadaayi channudOyi;
parihasitaardhaeMdu paTalaMbu niTalaMbu;
 jitamatta madhukaraSraeNi vaeNi;
aa.
bhaavajaaSugamula praapulu choopulu;
kusumaSaruni viMTi komalu bomalu;
chittatOshaNamulu cheluvabhaashaNamulu;
jalajanayana mukhamu chaMdrasakhamu.
          పల్లవ = చిగురాకుల యొక్క; వైభవ = గొప్పదనములకు; ఆస్పదములు = ఉనికిపట్లు; పదములున్ = పాదములు; కనక = బంగారపు; రంభా = అరటిబోదెలను; తిరస్కారులు = తిరస్కరించునవి; ఊరులు = తొడలు; అరుణ = ఎర్రనైన; ప్రభా = కాంతులతో; మనోహరములు = అందమైనవి; కరములు = చేతులు; కంబు = శంఖము వంటి; సౌందర్య = చక్కదనముచేత; మంగళము = శుభప్రదమైనది; గళము = కంఠము; మహిత = గొప్ప; భావాభావమధ్యంబు = ఉందోలేదో తెలియనిది {భావాభావమధ్యంబు - భావ(ఉందో) అభావ (లేనిది) మధ్యంబు (సందేహాస్పద మైనది), ఉందోలేదో తెలియనిది}; మధ్యంబు = నడుము; చక్షుః = కన్నులకు; ఉత్సవ = సంతోషమును; దాయి = ఇచ్చునవి; చన్ను = స్తనముల; దోయి = ద్వయము; పరిహసిత = ఎగతాళి చేయబడిన; అర్ధేందు = అర్ధచంద్రుని; పటలంబు = ప్రతి రూపము; నిటలంబు = నుదురు; జిత = గెలువబడిన; మధుకర = తుమ్మెదల; శ్రేణి = సమూహములు వంటిది; వేణి = జడ; భావజ = మన్మథుని {భావజుడు - సంకల్పము చేత పుట్టువాడు, మన్మథుడు}; ఆశుగముల = బాణముల యొక్క; ప్రాపులు = ఉనికిపట్లు; చూపులు = దృష్టులు; కుసుమశరుని = మన్మథుని {కుసుమశరుడు - పుష్ప భాణములు కలవాడు, మన్మథుడు}; వింటి = ధనుస్సు యొక్క; కొమలు = కొసలు; బొమలు = కనుబొమ్మలు; చిత్త = మనస్సును; తోషణములు = సంతోషింప జేయునవి; చెలువ = అందగత్తె; భాషణములు = మాటలు; జలజనయన = పద్మాక్షి; ముఖము = ముఖము; చంద్ర = చంద్రబింబమునకు; సఖము = వంటిది.

~~~|సర్వేజనాః సుఖినోభవంతు|~~~

Wednesday, October 22, 2014

భాగవతుల త్రింశతి ధర్మాలు

       భాగవత జీవన విధాలను అనుసరించేవారిని భాగవతులు అంటారు. ముఖ్య లక్షణం ప్రపత్తి, భక్తితో సర్వం భగవంతుడికి అప్ప జెప్పి అహింసా మార్గంలో జీవించటం. ఇట్టి భాగవత తతుల ధర్మాలు ముప్పై ఒకటి (31) కింద లింకులో చూడండి.
 http://telugubhagavatam.org/?Details&Branch=anuyuktaalu&Fruit=Bhaghavata_Dharmas

మధురిమలు – వాగీశాగోచరమగు

క.
వాగీశాగోచరమగు
భావతాగమము రామద్రుని పేరన్
ధీరిమఁ దెనుఁగు చేసిన
భావతుం బోతరాజు ప్రణుతింతు మదిన్.
- తామరపల్లి తిమ్మయ్య, శేషధర్మము
          చదువులకే తల్లి వాగ్దేవి. ఆమె భర్త అయిన బ్రహ్మదేవుడికి కూడ పూర్తిగా అంతుచిక్కని భాగవతమును శ్రీరామచంద్రుడికి అంకితంగా ఎంతో విద్వత్తుతో ఆంధ్రీకరించిన పరమ భాగవతుడు, కవిరాజు బమ్మెర పోతనకు మనస్పూర్తిగా ప్రణామములు చేస్తాను. అని కవి తామరపల్లి తిమ్మయ్య పోతనపై గల భక్తిని శేషధర్మము రచనలో ఉటంకించారు.

http://telugubhagavatam.org/
~~~|సర్వేజనాః సుఖినోభవంతు|~~~

Tuesday, October 21, 2014

చతురాశ్రమాలు వాటిలోని నాలుగేసి ఉప విభాగాలు

          వేద ధర్మానుసారం జీవించే ముముక్షువులకు విధించిన చతురాశ్రమాలు వాటిలోని నాలుగేసి ఉప విభాగాలు భాగవతంలో సూచించారు. ఆ వివరాలు సంక్షిప్తంగా పట్టిక రూపంలో చిన్న వ్యవహారిక వివరంతో ఉన్నాయి చూడండి. ఎంతటి నిష్ఠగా ఉంటాయో మన వేదధర్మానుసరణలు చూడండి. ఈ ముముక్షువుల చతురాశ్రమాలు, విభాగాలు కింద లింకులో చూడండి.
చతురాశ్రమాలు వాటిలోని నాలుగేసి ఉప విభాగాలు

తెలుగు భాగవత తేనె సోనలు – 2-100-క.- విశ్వాత్ముడు


2-100-క.
విశ్వాత్ముఁడు, విశ్వేశుఁడు,
విశ్వమయుం, డఖిలనేత, విష్ణుఁ, డజుం, డీ
విశ్వములోఁ దా నుండును
విశ్వము దనలోనఁ జాల వెలుఁగుచు నుండన్.
            బ్రహ్మదేవుడు, తన పుత్రుడు నారదునికి విష్ణుతత్వాన్ని ప్రభోధిస్తున్నాడు విశ్వమే తానైన వాడు; విశ్వమునకు ప్రభువు; విశ్వ మంతయు నిండి ఉండు వాడు; సర్వమునకు నడిపించు వాడు; విశ్వమును వ్యాపించి యుండువాడు; పుట్టుక లేని వాడు అయిన ఆ విష్ణువు జగత్తు లోపల ఉండును; జగత్తు సమస్తము ఆ విష్ణుని లోపలనే మిక్కిలి ప్రకాశిస్తూ ఉండును.
2-100-ka.
viSvaatmu@MDu, viSvaeSu@MDu,
viSvamayuM, Dakhilanaeta, vishNu@M, DajuM, Dee
viSvamulO@M daa nuMDunu
viSvamu danalOna@M jaala velu@Mguchu nuMDan.

            విశ్వాత్ముఁడు = విశ్వమే తానైనవాడు; విశ్వేశుఁడు = విశ్వమునకు ఈశ్వరుడు; విశ్వమయుండు = విశ్వమంతయు నిండి ఉన్నవాడు; అఖిలనేత = సర్వమునకు నడిపించువాడు; విష్ణుఁడు = నారాయణుడు {విష్ణువు = విశ్వమును వ్యాపించి యుండువాడు}; అజుండు = పుట్టుకలేని వాడు; = ; విశ్వము = జగత్తు; లోన్ = లోపల; తాన్ = తాను; ఉండును = ఉండును; విశ్వము = జగత్తు; తనన్ = తన; లోనన్ = లోపలనే; చాలన్ = మిక్కిలి; వెలుఁగుతున్ = ప్రకాశిస్తూ; ఉండున్ = ఉండును.
~~~|సర్వేజనాః సుఖినోభవంతు|~~~

Monday, October 20, 2014

తెలుగుభాగవత తేనె సోనలు 8-88-k.- విశ్వకరు విశ్వదూరుని

8-88-క.
విశ్వకరు విశ్వదూరుని
విశ్వాత్ముని విశ్వవేద్యు విశ్వు నవిశ్వున్
శాశ్వతు నజు బ్రహ్మప్రభు
నీశ్వరునిం బరమపురుషు నే భజియింతున్.
         జగత్తు సృష్టి చేసి, ఆ జగత్తుకి ఆవతల దూరంగా నుంటూ, జగత్తుకి అంతరాత్మ యై, జగత్తు అంతటిలో తెలుసుకో దగిన వా డై, జగత్తే తా నై, జగత్తుకి అతీతు డై, పుట్టుక లేకుండా, ఎల్లప్పుడు ఉండు వాడై, ముక్తికి నాయకు డై, జగత్తు నడిపిస్తున్న ఆ పరమాత్ముని నేను ఆరాధిస్తాను.
          ఇలా తలచుకుంటూ మొసలికి చిక్కిన గజేంద్రుడు భగవంతుని తన మనస్సులో నెలకొల్పుకుంటు ప్రార్థించడానికి సిద్ధ మయ్యాడు.
8-88-ka.
vishvakaru vishvadooruni
vishvaatmuni vishvavEdyu vishvu navishvun
shaashvatu naju brahmaprabhu
neeshvaruniM baramapuruShu nE bhajiyiMtun.

            విశ్వ = జగత్తుని; కరున్ = సృష్టించెడి వానిని; విశ్వ = జగత్తుకి; దూరునిన్ = అతీతముగ నుండు వానిని; విశ్వ = జగత్తు; ఆత్మునిన్ = తన స్వరూప మైన వానిని; విశ్వ = లోక మంతటికి; వేద్యున్ = తెలుసుకొన దగ్గ వానిని; విశ్వున్ = లోకమే తా నైన వానిని; విశ్వున్ = లోకముకంటె భిన్న మైన వాని; శాశ్వతున్ = శాశ్వతముగ నుండు వానిని; అజున్ = పుట్టుక లేని వానిని; బ్రహ్మ = బ్రహ్మదేవునికి, మోక్షంకి; ప్రభున్ = ప్రభు వైన వానిని; ఈశ్వరునిన్ = లోకము నడిపించు వానిని; పరమ = సర్వ శ్రేష్ట మైన; పురుషున్ = పురుషుని; నేన్ = నేను; భజియింతున్ = స్తుతించెదను.
||సర్వే జనాస్సుఖినో భవంతు||