Tuesday, September 23, 2014

తెలుగు భాగవత తేనె సోనలు: 8-86 కలఁ డందురు

8-86-క.
లఁ డందురు దీనుల యెడఁ
లఁ డందురు పరమయోగి ణముల పాలం
లఁ డందు రన్నిదిశలను
లఁడు కలం డనెడి వాఁడు లఁడో లేఁడో?
          దేవుడు ఆర్తు లైన వారి వెంట ఉంటాడు అని అంటారు. ఉత్తము లైన యోగుల చెంత ఉంటా డని అంటారు. అన్ని దిక్కుల లోను ఉంటా డంటారు. ఉన్నాడు ఉన్నాడు అనే ఆ దేవుడు మరి ఉన్నాడో! లేడో!
          పోతనా మాత్యుల వారి గజేంద్రుని అతి ప్రసిద్ధమైన మొర. మరి మహా పండితులు ఉత్తినే అంటారా గంటం పంచదారలో అద్ది రాసుంటా డని .
            కలఁ డందురు - కలడు = ఉన్నాడు; అందురు = అనెదరు; దీనుల యెడఁ గలఁ డందురు - దీనుల = ఆర్తుల; యెడన్ = వెంట; కలడు = ఉంటాడు; అందురు = అనెదరు; పరమ యోగి - పరమ = అత్యుత్తమ మైన; యోగి = యోగుల; గణముల = సమూహముల; పాలం గలఁ డందు రన్ని - పాలన్ = అందు; కలడు = ఉన్నాడు; అందురు = అనెదరు; అన్ని = సర్వ; దిశలను గలఁడు - దిశలను = దిక్కు లందును; కలడు = ఉన్నాడు; కలం డనెడి వాఁడు గలఁడో - కలండు = ఉన్నాడు; అనెడి = అనెటటువంటి; వాడు = వాడు; కలడో = ఉన్నాడో; లేఁడో - లేడో = లేడో.

http://telugubhagavatam.org/?tebha&Skanda=8&Ghatta=13&Padyam=86


||సర్వేజనాః సుఖినో భవంతు||

Monday, September 22, 2014

తెలుగు భాగవత తేనె సోనలు – శ్రీకృష్ణా యదుభూషణా

1-201-శా.
శ్రీకృష్ణా! యదుభూషణా! నరసఖా! శృంగారరత్నాకరా!
లోద్రోహినరేంద్రవంశదహనా! లోకేశ్వరా! దేవతా
నీబ్రాహ్మణగోగణార్తిహరణా! నిర్వాణసంధాయకా!
నీకున్ మ్రొక్కెదఁ ద్రుంపవే భవలతల్ నిత్యానుకంపానిధీ!
      శ్రీ కృష్ణ! యదుకులవిభూషణ! విజయమిత్ర! శృంగార రసరత్నాకర! జగత్కంటకులైన మహీపతుల వంశాలను దహించి వేసిన వాడ! జగదీశ్వర! ఆపన్నులైన అమరుల, అవనీసురుల, ఆవులమందల ఆర్తులను బాపువాడ! మోక్షాన్ని ప్రసాదించే ప్రభూ! నీకు నమస్కరిస్తున్నాను; నాకు ఈ భవబంధాలను తెంపెయ్యి.
      ద్వారకకు తిరిగివెళ్తున్న శ్రీకృష్ణుని గూర్చి కుంతీదేవి చేసిన స్తుతి బహుప్రసిద్ధమైనది. స్తుతిలోని పద్య మిది.
1-201-Saa.
SreekRshNaa! yadubhooshaNaa! narasakhaa! SRMgaararatnaakaraa!
lOkadrOhinaraeMdravaMSadahanaa! lOkaeSvaraa! daevataa
neekabraahmaNagOgaNaartiharaNaa! nirvaaNasaMdhaayakaa!
neekun mrokkeda@M druMpavae bhavalatal nityaanukaMpaanidhee!
          శ్రీకృష్ణా = కృష్ణా {కృష్ణ - నల్లనివాడు}; యదుభూషణా = కృష్ణా {యదు భూషణా - యదు వంశమునకు భూషణము వంటి వాడు / కృష్ణుడు}; నరసఖా = కృష్ణా {నరసఖ - అర్జునునకు సఖుడు / కృష్ణుడు}; శృంగార రత్నాకరా = కృష్ణా {శృంగార రత్నాకర -శృగార రసమునకు సముద్రము వంటివాడు / కృష్ణుడు}; లోకద్రోహి నరేంద్ర వంశ దహనా = కృష్ణా {లోకద్రోహి నరేంద్ర వంశ దహనా - దుష్టరాజవంశముల నాశనము చేయువాడు, కృష్ణుడు}; లోకేశ్వరా = కృష్ణా {లోకేశ్వర - లోకములకు ఈశ్వరుడు / కృష్ణుడు}; దేవత = దేవతల; అనీక = సమూహమునకును; బ్రాహ్మణ = బ్రాహ్మణులకును; గోగణ = గోవుల మందకును; ఆర్తి = బాధలను; హరణా = హరించువాడా / కృష్ణా; నిర్వాణ సంధాయకా = కృష్ణా {నిర్వాణ సంధాయిక - మోక్షమును కలింగించువాడు / కృష్ణుడు}; నీకున్ = నీకు; మ్రొక్కెదన్ = నమస్కరించెదను; త్రుంపవే = తెంపుము; భవ = సంసార; లతల్ = బంధనములు; నిత్యానుకంపానిధీ = కృష్ణా {నిత్యానుకంపానిధీ -నిత్యమైన దయకు నిలయమైనవాడు / కృష్ణుడు}.

~~~|సర్వేజనాః సుఖినోభవంతు|~~~

Sunday, September 21, 2014

తెలుగు భాగవత తేనె సోనలు – జలాజాంతస్థ్సిత

 
 10.1-495-.
జాంతస్థ్సిత కర్ణికం దిరిగిరా సంఘంబులై యున్న ఱే
కు చందంబునఁ గృష్ణునిం దిరిగిరాఁ గూర్చుండి వీక్షించుచున్
శిలుం బల్లవముల్ దృణంబులు లతల్చిక్కంబులుం బువ్వులా
కులు కంచంబులుగా భుజించి రచటన్ గోపార్భకుల్ భూవరా!
            ఓ పరీక్షిన్మహారాజా! తామర పువ్వు బొడ్డు చుట్టూరా వరుసలు వరుసలుగా రేకులు పరచుకొని ఉంటాయి. అలాగే చల్దులు తినడానికి కృష్ణుడు మధ్యన కూర్చున్నాడు. గోపకలు అందరు చూట్టూరా చేరి కూర్చుని కృష్ణుణ్ణే చూస్తున్నారు. వాళ్ళకి వేరే కంచాలు లేవు. రాతిపలకలు, తామరాకులు, వెడల్పైన గడ్డిపోచలుతోను లతలుతోను పొడుగాటి పొన్న పూలతోను అల్లిన చదరలు, తెచ్చుకున్న చిక్కాలు, వెడల్పైన ఆకులు వీటినే కంచాలుగా వాడుకుంటు అందరు చక్కగా చల్దులు ఆరగించారు.
10.1-495-ma.
jalajaaMtasthita karNikaM dirigiraa saMghaMbulai yunna Rae
kula chaMdaMbuna@M gRshNuniM dirigiraa@M goorchuMDi veekshiMchuchun
SilaluM ballavamu ldRNaMbulu latalchichikkaMbuluM buvvu laa
kulu kaMchaMbulugaa bhujiMchi rachaTan gOpaarbhakul bhoovaraa!
            జలజ = పద్మము; అంతస్థిత = అందలి; కర్ణికన్ = బొడ్డును; తిరిగిరాన్ = చుట్టూరా; సంఘంబులు = కలిసిగట్టుగా నుండెడివి; = అయ్యి; ఉన్న = ఉన్నట్టి; ఱేకుల = దళముల; చందంబునన్ = వలె; కృష్ణునిన్ = కృష్ణుడి; తిరిగిరాన్ = చుట్టూరా; కూర్చుండి = కూర్చొని; వీక్షించుచున్ = చూచుచు; శిలలున్ = రాళ్ళు; పల్లవముల్ = చిగుళ్ళు; తృణముల్ = గడ్డిపోచలు; లతల్ = లతలు; చిక్కంబులున్ = సంచులు; పువ్వులున్ = పువ్వులు; ఆకులున్ = ఆకులు; కంచంబులు = తినుటకైన పళ్ళములు; కాన్ = అగునట్లుగా; భుజించిరి = తింటిరి; అచటన్ = అక్కడ; గోప = గొల్లల; అర్భకుల్ = పిల్లలు; భూవరా = రాజా.

~~~|సర్వేజనాః సుఖినోభవంతు|~~~

Saturday, September 20, 2014

తెలుగు భాగవత తేనె సోనలు – వారిజాక్షులందు

8-585-.
వారిజాక్షులందు వైవాహికము లందుఁ
బ్రా విత్త మాన భంగమందుఁ
కిత గోకు లాగ్రన్మ రక్షణ మందు
బొంకవచ్చు నఘము పొందఁ దధిప!
      ఓ బలిచక్రవర్తి! ఆడవారి విషయంలో కాని, పెళ్ళికి సంబంధించిన వానికి కాని, ప్రాణానికి, ధనానికి, గౌరవానికి భగం కలిగే టప్పుడు కాని భీతిల్లిన గోవులను, విప్రులను కాపాడే టప్పుడు కాని అవసరమైతే అబద్ధం చెప్పవచ్చు. దాని వల్ల పాపం రాదు.
          బలిచక్రవర్తికి రాక్షస గురువు శుక్రుడు నీతి బోధిస్తున్నాడు. ఇతగాడు సామాన్యుడు కాదు. వామన రూపంలో ఉన్న విష్ణువు. మూడడుగులతో ముజ్జగాలు ఆక్రమించేస్తాడు ని గ్రహించి. నీ ప్రాణాలు, సంపదలు, మానం సమస్తం అపహరించేస్తాడు. ఇలాం టప్పుడు అబద్దం చెప్పినా పాపం రాదు. అందుచేత నిర్భయంగా వామనుని కోరిక తిరస్కరించు అని చెప్తున్నాడు.
8-585-aa.
vaarijaakshulaMdu vaivaahikamu laMdu@M
braaNa vitta maana bhaMgamaMdu@M
jakita gOku laagrajanma rakshaNa maMdu
boMkavachchu naghamu poMda@M dadhipa!
          వారిజాక్షుల = ఆడవారి విషయము {వారిజాక్షులు - వారిజ (పద్మముల)వంటి అక్షులు (కన్నులు కలవారు), స్త్రీలు}; అందున్ = లోను; వైవాహికములు = పెండ్లికి సంబంధించిన వాని; అందున్ = లోను; ప్రాణ = ప్రాణములు; విత్త = ధనములు; మాన = గౌరవము; భంగము = పోయెడి సందర్భముల; అందున్ = లోను; చకిత = భీతిల్లిన; గో = గోవుల; కుల = సమూహములను; అగ్రజన్మ = బ్రాహ్మణులను; రక్షణము = కాపాడుట; అందున్ = లోను; బొంకవచ్చు = అబద్ద మాడవచ్చును; అఘము = పాపము; పొందదు = అంటదు; అధిప = రాజా.

~~~|సర్వేజనాః సుఖినోభవంతు|~~~