Saturday, April 19, 2014

తెలుగు భాగవత తేనె సోనలు – 264

ఎల్లప్పుడు


1-275-క.
ల్లప్పుడు మా యిండ్లను
ల్లభుఁడు వసించు; నేమ ల్లభలము శ్రీ
ల్లభున కనుచు గోపీ
ల్లభుచే సతులు మమత లఁ బడి రనఘా!
          ఓ పుణ్యవంతుడైన శౌనక! మా వల్లభుడు మా గృహాలను ఎప్పుడు వదలిపెట్టడు, రమావల్లభు డైన యదువల్లభునకు మేమే ప్రియమైన వారమని భావిస్తు ఆ భామ లందరు యశోదానందనుని వలపుల వలలో చిక్కుకొన్నారు.
శ్రీకృష్ణుడు ద్వారకకు తిరిగొచ్చి తన స్త్రీలను పలకరించిన ఘట్టం చెప్తు సూతుడు వారిని, భక్తు లందరికి నావాడే అనిపించే కృష్ణతత్వన్ని ఇలా వర్ణించారు.
1-275-ka.
ellappuDu maa yiMDlanu
vallabhu@MDu vasiMchu; naema vallabhalamu Sree
vallabhuna kanuchu gOpee
vallabhuchae satulu mamata vala@M baDi ranaghaa!
          ఎల్లప్పుడు = ఎప్పుడు; మా = మా యొక్క; ఇండ్లను = ఇండ్ల యందే; వల్లభుఁడు = భర్త; వసించు = ఉండును; నేమ = మేమే; వల్లభలము = ప్రియ మైన వారము; శ్రీవల్లభు = కృష్ణున {శ్రీవల్లభుడు - లక్ష్మీపతి, విష్ణువు}; కున్ = కు; అనుచున్ = అంటూ; గోపీవల్లభు = కృష్ణుడు {గోపీవల్లభుడు - గోపికలకు ప్రియుడు, కృష్ణుడు}; చేన్ = చేత; సతులు = భార్యలు; మమత = మమకార మనెడి; వలన్ = వలలో; పడిరి = తగలు కొనిరి; అనఘా = పాపము లేనివాడా.
~~~|సర్వేజనాః సుఖినోభవంతు|~~~

Friday, April 18, 2014

తెలుగు భాగవత తేనె సోనలు – 263

వ్రతముల్

10.1-1707-మ.
వ్రముల్ దేవ గురు ద్విజన్మ బుధసేల్ దానధర్మాదులున్
జన్మంబుల నీశ్వరున్ హరి జగత్కళ్యాణుఁ గాంక్షించి చే
సితి నేనిన్ వసుదేవనందనుఁడు నా చిత్తేశుఁ డౌఁ గాక ని
ర్జితు లై పోదురుగాక సంగరములోఁ జేదీశముఖ్యాధముల్.
          పూర్వజన్మలలో నేను కనుక సర్వలోకాధీశుడు, సర్వలోకశుభ ప్రదాయుడు నైన గోవిందుడిని పతిగా కావాలని నోములు నోచి ఉంటే; దేవతలకు, గురువులకు, విప్రులకు,జ్ఞానులకు సేవలొనర్చి ఉంటే; దానధర్మాది పుణ్యకార్యాలు ఆచరించి ఉంటే; వసుదేవుని కుమారుడైన శ్రీకృష్ణుడు నాకు ప్రాణేశ్వరుడౌ గాక. శిశుపాలుడు మున్నగు నీచలు అందరు యుద్ధంలో పరాజితు లైపోవు గాక.
రుక్మిణి కృష్ణునికి పంపిన సందేశంలోని చక్కటి పద్యాలలో ఒకటిది.  
10.1-1707-ma.
vratamul daeva guru dvijanma budhasaeval daanadharmaadulun
gatajanmaMbula neeSvarun hari jagatkaLyaaNu@M gaaMkshiMchi chae
siti naenin vasudaevanaMdanu@MDu naa chittaeSu@M Dau@M gaaka ni
rjitu lai pOdurugaaka saMgaramulO@M jaedeeSamukhyaadhamul.
          వ్రతముల్ = నోములు; దేవ = దేవతలను; గురు = పెద్దలను; ద్విజన్మ = విప్రులను; బుధ = ఙ్ఞానులను; సేవల్ = కొలచుటలు; దాన = దానములిచ్చుటలు; ధర్మ = దర్మాచరణములు; ఆదులున్ = మున్నగువానిని; గత = పూర్వ; జన్మంబులన్ = జన్మములలో; ఈశ్వరున్ = సర్వమునేలువాడనిని; హరిన్ = విష్ణమూర్తిని; జగత్ = లోకమునకు; కల్యాణున్ = మేలుచేయువానిని; కాంక్షించి = కావాలని, కోరి; చేసితినేనిన్ = చేసినచో; వసుదేవనందనుడు = కృష్ణుడు {వసుదేవనందనుడు - వసుదేవుని కొడుకు, కృష్ణుడు}; నా = నా యొక్క; చిత్తేశుడు = భర్త {చిత్తేశుడు - మనసునకు ప్రభువు, భర్త}; ఔగాక = అగునుగాక; నిర్జితులు = ఓడిపోయినవారు; ఐపోదురుగాక = అయ్యెదరుగాక; సంగరము = యుద్దము; లోన్ = అందు; చేదీశ = శిశుపాలుడు {చేదీశుడు - చేది దేశపు ప్రభువు, శిశుపాలుడు}; ముఖ్య = మొదలగు; అధముల్ = నీచులు.
~~~|సర్వేజనాః సుఖినోభవంతు|~~~

Thursday, April 17, 2014

తెలుగు భాగవత తేనె సోనలు – 262

సకలప్రాణి

1-185-మ.
ల ప్రాణిహృదంతరాళముల భాస్వజ్జ్యోతియై యుండు సూ
క్ష్మళుం డచ్యుతుఁ డయ్యెడన్ విరటజా ర్భంబుఁ దాఁ జక్రహ
స్తకుఁడై వైష్ణవమాయఁ గప్పి కురు సంతానార్థియై యడ్డమై
ప్రటస్ఫూర్తి నడంచె ద్రోణతనయ బ్రహ్మాస్త్రమున్ లీలతోన్.
            అప్పుడు సూక్ష్మాతిసూక్ష్మ రూపంతో సమస్త ప్రాణుల హృదయాంతరాళ్ళల్లో జ్యోతిర్మూర్తి యై ప్రకాశించే వాసుదేవుడు పాండవుల వంశాంకురమైన ఉత్తర గర్భంలో పిండ రూపంలో ఉన్న పరీక్షిత్తును రక్షించటం కోసం చక్రాన్ని ధరించాడు. ఉత్తరాగర్భాన్ని యోగమాయతో కప్పివేసి, విశ్వమంతా వ్యాపించి ఉండే వాడు తన అమోఘమైన వైష్ణవ తేజస్సుతో అశ్వత్థామ బ్రహ్మాస్త్రాన్ని అవలీలగా అణచివేశాడు.
1-185-ma.
sakala praaNihRdaMtaraaLamula bhaasvajjyOtiyai yuMDu soo
kshmakaLuM Dachyutu@M DayyeDan viraTajaa garbhaMbu@M daa@M jakraha
staku@MDai vaishNavamaaya@M gappi kuru saMtaanaarthiyai yaDDamai
prakaTasphoorti naDaMche drONatanaya brahmaastramun leelatOn.
          సకల = సమస్త మైన; ప్రాణి = ప్రాణుల యొక్క; హృద = హృదయముల; అంతరాళములన్ = లోలోపల; భాస్వత్ = ప్రకాశించే; జ్యోతి = దీపము; = అయ్యి; ఉండు = ఉండే; సూక్ష్మ = సూక్ష్మ మైన; కళుండు = నేర్పున్న వాడు; అచ్యుతుఁడు = హరి {అచ్యుతుడు – చ్యుతము లేని వాడు / విష్ణువు}; = ; ఎడన్ = సమయములో; విరటజా = ఉత్తర యొక్క {విరటజ - విరటుని సంతానము / ఉత్తర}; గర్భంబున్ = గర్భమును; తాన్ = తాను; చక్ర = చక్రమును; హస్తకుఁడు = చేతియందు ధరించిన వాడు; = అయ్యి; వైష్ణవ = విష్ణువు {విష్ణువు – విశ్వమంతా వ్యాపించి ఉండు వాడు / హరి} యొక్క; మాయన్ = మాయను; కప్పి = కప్పి; కురు = కురువంశ; సంతాన = సంతానమును; అర్థి = కోరినవాడు; = అయ్యి; అడ్డము = అడ్డముగా నిలబడిన వాడు; = అయ్యి; ప్రకట = అభివ్యక్త మైన; స్ఫూర్తిన్ = స్పూర్తితో; అడంచెన్ = అణచెను; ద్రోణతనయు = అశ్వత్థామ  {ద్రోణతనయుడు - ద్రోణుని కుమారుడు / అశ్వాత్థామ}; యొక్క; బ్రహ్మాస్త్రమున్ = బ్రహ్మాస్త్రమును; లీల = అవలీల / లీలావిలాసము; తోన్ = గా.
~~~|సర్వేజనాః సుఖినోభవంతు|~~~