Thursday, March 5, 2015

కృష్ణలీలలు

10.1-265-కంద పద్యము
సుడి యెఱుఁగని హరి సుడివడ
సుడిగాలి తెఱంగు రక్కసుఁడు విసరెడి యా
సుడిగాలి ధూళి కన్నుల
సుడిసిన గోపకులు బెగడి సుడివడి రధిపా!
          కష్టం అంటే తెలియని చంటిపిల్లాడు కృష్ణుడుని చిక్కుపడేయాలని తృణావర్తుడనే రాక్షసుడు సుడిగాలి రేపాడు. ఆ విసురుకి లేస్తున్న దుమ్ముకు కళ్ళు కమ్ముకోగా గోపకులు బెదిరి గాబరా పడ్డారు.
          సుడి సుడి అని ఏడుసార్లు ప్రయోగించి. ఎంతో చమత్కారం చూపారు పొతన్న గారు. 
10.1-265-kaMda padyamu
suDi yeRruM~gani hari suDivaDa
suDigaali teRraMgu rakkasuM~Du visareDi yaa
suDigaali dhooLi kannula
suDisina gOpakulu begaDi suDivaDi radhipaa!
          సుడి = చలింప జేయబడు టన్నది; ఎఱుగని = తెలియని; హరిన్ = విష్ణుమూర్తి; సుడివడన్ = చుట్టబెట్టికొని పోవలె నని; సుడిగాలి = సుడిగాలి; తెఱంగు = వంటి; రక్కసుండు = రాక్షసుడు; విసరెడి = బలంగా వీస్తున్న; = ; సుడిగాలి = సుడిగాలి యొక్క; ధూళిన్ = దుమ్ము; కన్నులన్ = కళ్ళలో; సుడిసినన్ = చుట్టుముట్టగా; గోపకులు = యాదవులు; బెగడి = భయపడిపోయి; సుడువడిరి = చుట్టచుట్టుకుపోయిరి; అధిపా = రాజా.

: : చదువుకుందాం భాగవతం; బాగుపడదాం; మనం అందరం : :

Wednesday, March 4, 2015

కృష్ణలీలలు

10.1-263-వచనము
అప్పుడు.
10.1-264-కంద పద్యము
రుఁడగు కంసునిపంపున
రిగి తృణావర్తుఁ డవని వచాటముగాఁ
సుకరువలి యై బిసబిస
రు దరు దన ముసరి విసరి రిఁ గొనిపోయెన్.
         అప్పుడు అలాబరువెక్కిన చంటిపిల్లవానిని తల్లి కింద పెట్టి వెళ్ళినప్పుడు.
         కఠినాత్ముడైన కంసుడు పంపిన తృణావర్తుడనే రాక్షసుడు అకస్మాత్తు నేల మీదకి వచ్చాడు. ఆ రావటం రావటం సుడిగాలి రూపంలో రయ్” “రయ్ మంటు అందరు ఆశ్చర్యపోయేలా మిక్కిలి వడితో కమ్ముకుంటు వచ్చి, ఒక్కవిసురుతో కృష్ణబాలకుని పైకి ఎత్తుకుపోయాడు.
10.1-263-vachanamu
appuDu.
10.1-264-kaMda padyamu
kharuM~Dagu kaMsunipaMpuna
narigi tRiNaavartuM~ Davani kavachaaTamugaaM~
surakaruvali yai bisabisa
naru daru dana musari visari hariM~ gonipOyen.
          అప్పుడు = ఆ సమయమునందు.
          ఖరుడు = కఠినుడు; అగు = ఐన; కంసుని = కంసుని యొక్క; పంపునన్ = ఆఙ్ఞానుసారము; అరిగి = వెళ్ళి; తృణావర్తుడు = తృణావర్తుడను రాక్షసుడు; అవని = లోకుల; కిన్ = కి; అవచాటముగా = అకస్మాత్తుగా, ఊహించని విధంగా; సురకరువలి = సుడిగాలి; = అయ్యి; బిసబిస = వేగముగా; అరుదు = వింతలలో; అరుదు = వింత; అనన్ = అనుచుండగ; ముసరి = ఆవరించి; విసిరి = బలంగావీచి; హరిన్ = కృష్ణుని; కొనిపోయెన్ = తీసుకుపోయెను.

: : చదువుకుందాం భాగవతం; బాగుపడదాం; మనం అందరం : :

Tuesday, March 3, 2015

కృష్ణలీలలు

10.1-262-కంద పద్యము
రువైన కొడుకు మోవను
వెవిడి యిలమీఁదఁ బెట్టి వెఱచి జనని దా
రఁ గావఁ బుట్టిన మహా
పురుషుఁడు గాఁబోలు ననుచు బుద్ధిఁ దలంచెన్.
          అలా యశోద తొడలమీది కొడుకు బరువెక్కిపోతుంటే,
          ఇంత బరువుగా ఉన్న కొడుకును మోయలేక నేలమీద పడుకోబెట్టింది. బెదిరిపోతు తల్లి యశోద మనసులో ఇతగాడు లోకాన్ని కాపాడటానికి వచ్చిన కారణజన్ముడేమో అనుకుంది.
          అవును మరి సాధారణ పిల్లాడు కాదు కదా, లీలామాణవబాలకుడు కదా. అది గ్రహింపు అయినప్పటికి, వెంటనే మాయ కమ్మేసిందేమో. లేకపోతే నేలమీద పెడుతుందా కారణజన్ముని అని నా సందేహం.
10.1-262-kaMda padyamu
baruvaina koDuku mOvanu
veraviDi yilameeM~daM~ beTTi veRrachi janani daa
dharaM~ gaavaM~ buTTina mahaa
puruShuM~Du gaaM~bOlu nanuchu buddhiM~ dalaMchen.
          బరువైన = బరువెక్కినట్టి; కొడుకున్ = పుత్రుని; మోవను = మోయుటకు; వెరవిడి = భయపడి; ఇల = భూమి; మీదన్ = పైన; పెట్టి = ఉంచి; వెఱచి = బెదిరి; జనని = తల్లి; తాన్ = అతను; ధరన్ = భూమిని; కావన్ = కాపాడుటకు; పుట్టిన = జన్మించిన; మహా = గొప్ప; పురుషుడు = యత్నశీలి; కాబోలున్ = అయివుండవచ్చును; అనుచున్ = అనుకొని; బుద్దిన్ = మనసున; తలంచెన్ = భావించెను.
: : చదువుకుందాం భాగవతం; బాగుపడదాం; మనం అందరం : :

Monday, March 2, 2015

కృష్ణలీలలు

10.1-261-కంద పద్యము
కొడుకు నొకనాడు తొడపై
నిడుకొని ముద్దాడి తల్లి యెలమి నివురుచోఁ
డుదొడ్డ కొండ శిఖరము
డువున వ్రేఁ గయ్యె నతఁడు సుధాధీశా!
         ఓ మహారాజా! పరీక్షిత్తు! తల్లి యశోదాదేవి, ఒకరోజు పాపని ఒళ్ళో కూర్చుండబెట్టుకొంది. ముద్దులుపెట్టి లాలించి ఒడలు నిమురుతోంది. ఇంతలో ఆ యశోదా కృష్ణుడు చటుక్కున పెద్ద కొండరాయి అంత బరువెక్కి పోసాగాడు.
10.1-261-kaMda padyamu
koDuku nokanaaDu toDapai
niDukoni muddaaDi talli yelami nivuruchOM~
gaDudoDDa koMDa shikharamu
vaDuvuna vrEM~ gayye nataM~Du vasudhaadheeshaa!
          కొడుకున్ = కుమారుడు; ఒక = ఒకానొక; నాడు = దినమున; తొడ = ఒడి; పైన్ = అందు; ఇడుకొని = పెట్టుకొని; ముద్దాడి = ముద్దులు పెట్టి; తల్లి = తల్లి; ఎలమిన్ = ప్రేమతో; నివురుచోన్ = దేహముపై రాయుచుండగా; కడు = మిక్కిలి; దొడ్డ = పెద్ద; కొండ = కొండ యొక్క; శిఖరము = శిఖరము; వడువునన్ = వలె; వ్రేగు = బరువెక్కినవాడు; అయ్యెన్ = అయిపోయెను; అతడు = అతను; వసుధాధీశ = రాజా.
: : చదువుకుందాం భాగవతం; బాగుపడదాం; మనం అందరం  : :

Sunday, March 1, 2015

కృష్ణలీలలు

10.1-260-వచనము
అంత నబ్బాలునిమేన బాలగ్రహంబు సోఁకునుగదా యని శంకించి, గోపకు లనేకు లనేక బలి విధానంబులు చేసిరి; బ్రాహ్మణులు దధికుశాక్షతంబుల హోమంబు లాచరించిరి; ఋగ్యజు స్సామ మంత్రంబుల నభిషేచనంబులు చేయించి స్వస్థిపుణ్యాహ వచనంబులు చదివించి కొడుకున కభ్యుదయార్థంబు నందుం డలంకరించిన పాఁడిమొదవుల విద్వజ్జనంబుల కిచ్చి వారల యాశీర్వాదంబులు గైకొని ప్రమోదించెనని చెప్పి శుకుం డిట్లనియె.
       బాల కృష్ణుడు శకటాసుర సంహారం చేసిన తరువాత, అనేకమంది గోపకులు పిల్లాడికి బాలగ్రహం సోకిందేమో అని అనేక రకాల శాంతులు బలులుచేసారు. బ్రాహ్మణులు పెరుగు, దర్భలు, అక్షంతలు దిష్టి తీసి హోమంలో వేసారు. వేదమంత్రాలతో ఆశీర్వచనాలు పలికారు. పుణ్యాహవచనాలు చదివారు. నందుడు కుమారుని అభ్యుదయం కోసం అలంకరించిన పాడి ఆవులను పండితులకు దానం చేసాడు. వారి ఆశీర్వాదలు విని ఆనందించాడు. అంటు శుకమహర్షి పరీక్షిత్తునకు చెప్పసాగాడు.
10.1-260-vachanamu
aMta nabbaalunimEna baalagrahaMbu sOM~kunugadaa yani shaMkiMchi, gOpaku lanEku lanEka bali vidhaanaMbulu chEsiri; braahmaNulu dadhikushaakShataMbula hOmaMbu laachariMchiri; Rigyaju ssaama maMtraMbula nabhiShEchanaMbulu chEyiMchi svasthipuNyaaha vachanaMbulu chadiviMchi koDukuna kabhyudayaarthaMbu naMduM DalaMkariMchina paaM~Dimodavula vidvajjanaMbula kichchi vaarala yaasheervaadaMbulu gaikoni pramOdiMche” nani cheppi shukuM DiTlaniye.
          అంతన్ = అప్పుడు; = ; బాలుని = పిల్లవాని; మేనన్ = దేహమునందు; బాలగ్రహంబు = పిల్లలపిశాచము; సోకునుకదా = పట్టవచ్చును; అని = అని; శంకించి = సందేహించి; గోపకులు = గొల్లలు; అనేకులు = చాలామంది; అనేక = బహువిధముల; బలి = బలులిచ్చెడి; విధానంబులు = కార్యక్రమములు; చేసిరి = చేసితిరి; బ్రాహ్మణులు = విప్రులు; దధి = పెరుగు; కుశ = దర్భలు; అక్షతంబుల = అక్షతలు {అక్షతలు - క్షతము (బాధ) లేనివి}; హోమంబులు = హోమములను; ఆచరించిరి = చేసిరి; ఋగ్యజుస్సామ = వేదత్రయమునకుచెందిన; మంత్రంబులన్ = మంత్రములతో; అభిషేచనంబు = అభిషేకములు; చేయించి = చేయించి; స్వస్థిపుణ్యాహ = శుభప్రధమైన; వచనంబులు = మంత్రములను; చదివించి = పఠింపజేసి; కొడుకున్ = పుత్రున; కున్ = కు; అభ్యుదయ = మేలుకలుగుట; అర్థంబున్ = కోసము; నందుండు = నందుడు; అలంకరించిన = ఆభరణాదులిడిన; పాడి = పాలిచ్చెడి; మొదవులన్ = పశువులను; విద్వత్ = విద్వాంసులైన; జనంబుల్ = వారి; కిన్ = కి; ఇచ్చి = దానములు చేసి; వారల = వారి యొక్క; ఆశీర్వాదంబులున్ = దీవెనలను; కైకొని = స్వీకరించి; ప్రమోదించెను = ఆనందించెను; అని = అని; చెప్పి = తెలిపి; శుకుండు = శుకుడు; ఇట్లు = ఈ విధముగ; అనియె = పలికెను.
: : చదువుకుందాం భాగవతం; బాగుపడదాం; మనం అందరం  : :