Saturday, August 23, 2014

తెలుగు భాగవత తేనె సోనలు – 390

తలగవు

8-28-క.
లఁగవు కొండలకైనను
లఁగవు సింగములకైన మార్కొను కడిమిం
లఁగవు పిడుగుల కైనను
ని బలసంపన్న వృత్తి నేనుఁగు గున్నల్.
          ఆ భూమిమీది ఏనుగు గున్నలు అమిత బలసంపన్నతతో ఎదిరించే శక్తి కలిగి ఉండటంతో, కొండలనైనా ఢీ కొట్టడానికి వెనుదీయవు, సింహాలనైనా సరే తప్పుకోకుండ ఎదిరించి నిలుస్తాయి, పిడుగుల నైనా లెక్కజేయక ముందడుగు వేస్తాయి.
గజేంద్ర మోక్షంలోని గజరాజు పరివారంలోని పిల్ల ఏనుగుల వర్ణన
8-28-ka.
tala@Mgavu koMDalakainanu
mala@Mgavu siMgamulakaina maarkonu kaDimiM
gala@Mgavu piDugula kainanu
nila balasaMpanna vRtti naenu@Mgu gunnal.
          తలగవు = తొలగిపోవు; కొండల్ = కొండల; కైనన్ = కి అయినను; మలగవు = తప్పుకొనవు; సింగముల్ = సింహముల; కైనన్ = కి అయినను; మార్కొనున్ = ఎదిరించు చుండును; కడిమిన్ = శౌర్యముతో; కలగవు = కలత చెందవు; పిడుగుల్ = పిడుగుల; కైనను = కి అయినను; ఇలన్ = భూమిపైన; బల = శక్తి; సంపన్న = సమృద్ధిగా నుండు; వృత్తిన్ = విధము యందు; ఏనుగు గున్నల్ = పిల్ల యేనుగులు.

~~~|సర్వేజనాః సుఖినోభవంతు|~~~

Friday, August 22, 2014

తెలుగు భాగవత తేనె సోనలు – 389

క్రోధమాత్సర్యధనుండు

3-59-తే.
క్రోధమాత్సర్యధనుఁడు సుయోధనుండు
వొలుచు నెవ్వనిసభఁ జూచి లుష మొదవి
నములోన నసూయానిగ్నుఁ డయ్యె
ట్టి ధర్మజుఁ డున్నాడె? నఘచరిత!
          ఓ పుణ్యచరిత్రుడ!మనసు నిండా క్రోధం మాత్సర్యం నింపుకున్న ఆ దుర్యోధనుడు ఏ మహనీయుని దేదీప్యమానమైన మయ సభను చూసి మనసులో కల్మషం పుట్టి అసూయలో మినిగిపోయాడో, ఆ ధర్మరాజు సుఖంగా ఉన్నాడా?
అని విదురుడు ఉద్ధవుని అందరి క్షేమ సమాచారాలు అడుగుతున్నాడు.
3-59-tae.
krOdhamaatsaryadhanu@MDu suyOdhanuMDu
voluchu nevvanisabha@M joochi kalusha modavi
manamulOna nasooyaanimagnu@M Dayye
naTTi dharmaju@M DunnaaDe? yanaghacharita!
          క్రోధ = క్రోధము; మాత్సర్య = మాత్సర్యము; ధనుఁడు = ధనముగా కలవాడు; సుయోధనుడు = దుర్యోధనుడు; ఒలుచున్ = ఒప్పుచున్న; ఎవ్వని = ఎవని; సభన్ = సభా భవనమును (మయసభ); చూచి = చూసి; కలుషము = క్రోధము; పొదవి = పొంది; మనసు = మనసు; లోనన్ = లోపల; అసూయా = అసూయలో; నిమగ్నుడు = మునిగినవాడు; అయ్యెన్ = ఆయెనో; అట్టి = అటువంటి; ధర్మజుడు = ధర్మరాజు {ధర్మజుడు - యమధర్మరాజు పుత్రుడు, ధర్మరాజు}; ఉన్నాడె = బాగున్నాడ; అనఘ = పాపములేని; చరిత = ప్రవర్తన కలవాడ.

~~~|సర్వేజనాః సుఖినోభవంతు|~~~

Thursday, August 21, 2014

తెలుగు భాగవత తేనె సోనలు – 388

అన్నములేదు

9-647-ఉ.
న్నము లేదు కొన్ని మధురాంబువు లున్నవి; త్రావు మన్న! రా
న్న! శరీరధారులకు నాపద వచ్చిన వారి యాపదల్
గ్రన్నన మాన్చి వారికి సుఖంబులు చేయుటకన్న నొండు మే
లున్నదె? నాకు దిక్కు పురుషోత్తముఁ డొక్కఁడ చుమ్ము పుల్కసా!
          ఓ యన్నా! అన్నం అయితే లేదు కాని, కొన్ని మంచినీళ్ళు ఉన్నాయి. రావయ్యా! తాగు నాయనా. తోటిమానవుడికి ఆపద కలిగితే వెంటనే వాటిని పోగొట్టి ఆదుకోడం కంటే మానవులకు వేరే మేలు ఇంకేం ఉంటుంది. నాకు దిక్కు ఆ పురుషోత్తముడు ఒక్కడే సుమా.
రంతి దేవుని వద్ద కొన్ని మంచినీళ్ళు తప్పించి ఏమి లేవు. తను తన కుటుంబం భీకరమైన ఆకలి దాహాలతో నిరాహారంగా ఉండి కూడ ఛండాలుడు వచ్చి వేడుకుంటే, ఉన్న కాసిని నీళ్ళు అతనికి ఆప్యాయంగా పోసేస్తున్నాడు.
9-647-u.
annamu laedu konni madhuraaMbuvu lunnavi; traavu manna! raa
vanna! Sareeradhaarulaku naapada vachchina vaari yaapadal
grannana maanchi vaariki sukhaMbulu chaeyuTakanna noMDu mae
lunnade? naaku dikku purushOttamu@M Dokka@MDa chummu pulkasaa!
          అన్నము = అన్నము; లేదు = లేదు; కొన్ని = కొద్దిగా; మధురాంబువులున్ = మంచినీళ్ళు; ఉన్నవి = ఉన్నాయి; త్రావుము = తాగుము; అన్న = నాయనా; రావు = రా; అన్న = నాయనా; శరీరధారుల్ = జీవుల; కున్ = కు; ఆపద = కష్టము; వచ్చినన్ = కలిగినచో; వారి = వారి యొక్క; ఆపదల్ = కష్టములను; క్రన్ననన్ = వెంటనే; మాన్చి = పోగొట్టి; వారి = వారల; కిన్ = కు; సుఖంబులు = సౌఖ్యములు; చేయుట = చేయుట; కన్నన్ = కంటెను; ఒండు = మరియొక; మేలు = ఉత్తమమైనది; ఉన్నదె = ఉన్నదా, లేదు; నా = నా; కున్ = కు; దిక్కు = అండ; పురుషోత్తముడు = విష్ణువు; ఒక్కడ = మాత్రమే; చుమ్ము = సుమా; పుల్కసా = చండాలుడా.

~~~|సర్వేజనాః సుఖినోభవంతు|~~~

Wednesday, August 20, 2014

తెలుగు భాగవత తేనె సోనలు – 387

మందునకు

1-395-క.
మందునకు మందబుద్ధికి
మందాయువునకు నిరర్థమార్గునకును గో
వించరణారవింద మ
రంము గొనఁ దెఱపి లేదు రాత్రిందివముల్.
          మందబుద్ధులు, సోమరిపోతులు, అల్పాయుష్కులు నైన మూర్ఖులు మాత్రమే పనికిమాలిన మార్గాలలో పడి కొట్టుకొంటూ ఉంటారు. అటువంటి వారికి హరిచరణ కమల సుధాధారలను చవిచూడటానికి రాత్రింబవళ్లు ఖాళీ సమయమే దొరకదు.
పారీక్షిత్త భాగవతం వివరించమని శౌనకాదులు సూతుని అడుగుతు కలియుగపు మానవుల గురించి పలికిన పలుకులు. కలి ప్రభావం వల్ల మానవులు మందబుద్ధులు అల్పతరాయువులు అవుతారని తెలిసే వ్యాసభగవానుడు భాగవత రచనకి ఉపక్రమించాడు కదా.
1-395-ka.
maMdunaku maMdabuddhiki
maMdaayuvunaku nirarthamaargunakunu gO
viMdacharaNaaraviMda ma
raMdamu gona@M deRapi laedu raatriMdivamul.
మందున = చురుకు లేనివాని; కున్ = కి; మంద = మందమైన; బుద్ధి = బుద్ది కలవాని; కిన్ = కి; మంద = తక్కవగా ఉన్న; ఆయువున = జీవితకాలము కలవాని; కున్ = కి; నిరర్థ = ప్రయోజనము లేని; మార్గున = జీవన మార్గము కలవాని; కును = కిని; గోవింద = కృష్ణుని ; చరణ = పాదములు అను; అరవింద = పద్మముల యొక్క; మరందమున్ = తేనె; కొనన్ = తీసుకొనుటకు / ఆస్వాదించుటకు; తెఱపి = సమయము; లేదు = లేదు; రాత్రిన్ = రాత్రులందును; దివముల్ = పగళ్ళందును / ఎప్పుడును.

~~~|సర్వేజనాః సుఖినోభవంతు|~~~

Tuesday, August 19, 2014

తెలుగుభాగవతం .ఆర్గ్ - ప్రథమ వార్షికోత్సవం.





17ఆగస్టు2014, ఆదివారం నాటి శ్రీకృష్ణాష్టమి పర్వదినమును, మన పోతన్నగారి మరియు ఆంధ్ర మహాభాగవతానికి అవతరణ దినముగా గ్రహించుకొని, ఆపైన కిందటి ఏడాది కృష్ణాష్టమికి ఆవిష్కరింపబడిన మన తెలుగుభాగలతం.ఆర్గు ప్రథమ వార్షికోత్సవంగా జరుపుకున్నాం. ఆ సభను భాగవతులు డా. కెవి రమణాచారి, శ్రీదైవజ్ఞ శర్మ, శ్రీ వంశీరామరాజు, డా. ఉషాదేవి ప్రభృతులు అలంకరించి జయప్రదం చేసారు. వారికి కృతజ్ఞతాభివందనాలు. మా యీ చిరు కార్యక్రమాన్ని తమ దిన పత్రికలో ప్రచురించి ప్రాచుర్యం అందిస్తూ ప్రోత్సహించిన సాక్షి,ఆంధ్రభూమి, ఆంధ్రజ్యోతి, ఈనాడు దిన పత్రికల వారికి, విలేఖరులకు ధన్యవాదాలు.
వేదిక అలంకరించిన ప్రముఖులు, విచ్చేసిన ఆత్మీయులు, పత్రికా విలేఖరులు, మా మిత్రులు అందరికి మా నల్లనయ్య సకల సౌభాగ్యాలు అనుగ్రహించు గాక.
 (4 చిత్రాలు)

తెలుగు భాగవత తేనె సోనలు – 386

శ్రీతరుణీ హృదయస్థిత

5.2-166-క.
శ్రీ రుణీ హృదయస్థిత!
పాకహర! సర్వలోకపావన! భువనా
తీగుణాశ్రయ! యతి వి
ఖ్యా! సురార్చిత పదాబ్జ! కంసవిదారీ!
          శ్రీదేవి ఐన లక్ష్మీదేవి హృదయంలో నివసించెడివాడా! జీవుల పాపాలు సర్వం హరించెడి వాడా! సమస్తమైన లోకాలను పవిత్రం జేసెడివాడా! అలొకిక గుణాలకు ఆశ్రయమైనవాడా!ఎనలేని ప్రసిద్ధి గలవాడా! దేవతాశ్రేష్టులందరిచే పూజింపబడెడి పాదపద్మాలు గలవాడా! కంసుణ్ణి సంహరించినవాడా! శ్రీకృష్ణా! నీకు నమస్కారం.
5.2-166-ka.
Sree taruNee hRdayasthita!
paatakahara! sarvalOkapaavana! bhuvanaa
teetaguNaaSraya! yati vi
khyaata! suraarchita padaabja! kaMsavidaaree!
          శ్రీతరుణీహృదయస్థిత = శ్రీకృష్ణా {శ్రీతరుణీ హృదయ స్థితుడు - శ్రీతరుణీ (లక్ష్మీదేవి) హృదయమందు స్థితుడు (నివసించెడివాడు), కృష్ణుడు}; పాతక హర = శ్రీకృష్ణా {పాతక హరుడు - పాతక (పాపములను) హరుడు (హరించువాడు), కృష్ణుడు}; సర్వ లోక పావన = శ్రీకృష్ణా {సర్వ లోక పావనుడు - సర్వ (అఖిల మైన) లోకములను పావనుడు (పవిత్రము జేయువాడు), కృష్ణుడు}; భువ నాతీత గుణాశ్రయ = శ్రీకృష్ణా {భువ నాతీత గుణాశ్రయుడు - భువన (లోకములు అన్నిటికిని) అతీత మైన గుణములకు ఆశ్రయుడు (నిలయ మైనవాడు), కృష్ణుడు}; అతి విఖ్యాత సురార్చిత పదాబ్జ = శ్రీకృష్ణా {అతి విఖ్యాత సురార్చిత పదాబ్జ - అతి (మిక్కిలి) విఖ్యాత (ప్రసిద్దిచెందిన) సురా (దేవతలచే) అర్చిత (పూజింపబడెడి) పద (పాదములు యనెడి) అబ్జుడు (పద్మములు గలవాడు), కృష్ణుడు}; కంస విదారీ = శ్రీకృష్ణా {కంస విదారి - కంసుని విదారి (సంహరించివాడు), కృష్ణుడు};

~~~|సర్వేజనాః సుఖినోభవంతు|~~~